จดหมายบอกว่า “พบของที่คุณทำหายแล้ว” จะแยกของจริงกับของปลอมอย่างไร

เรื่องเล่าจากญี่ปุ่น · ข่าวใกล้ตัวและชีวิตประจำวัน

มีซองจดหมายสีน้ำตาลวางอยู่หน้าประตูบ้าน ผู้ส่งระบุว่าเป็น “ศูนย์ทรัพย์สินสูญหายของกองบัญชาการตำรวจนครบาลโตเกียว” กระดาษข้างในมีหัวเรื่องว่า “หนังสือแจ้งทรัพย์สินสูญหาย” และเขียนว่าเก็บบัตรมายนันเบอร์ของเจ้าของบ้านไว้ในฐานะของที่มีคนเก็บได้
นี่เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นจริงที่บ้านหลังหนึ่งในโตเกียว คนที่อยู่ในบ้านรู้สึกผิดสังเกตจึงไปปรึกษาตำรวจ แล้วถึงรู้ว่าเป็นของปลอม

ทำให้เหมือนของจริงเสียด้วย

วันที่ 8 ตุลาคม กองบัญชาการตำรวจนครบาลโตเกียวเตือนเรื่องจดหมายฉบับนี้ผ่านบัญชี X ทางการ ตามรายงานข่าว นี่เป็นครั้งแรกที่พบจดหมายซึ่งแอบอ้างชื่อศูนย์ทรัพย์สินสูญหาย
ที่ยุ่งยากคือเขาลงแรงทำให้เหมือนของจริง บนซองพิมพ์เบอร์โทรศัพท์ของศูนย์ที่มีอยู่จริง ส่วนในหนังสือแจ้งก็มีแม้กระทั่งเลขรับเรื่อง
ยิ่งกว่านั้น ศูนย์ของจริงเองก็ส่ง “หนังสือแจ้งรับทรัพย์สินที่มีผู้เก็บได้” มาทางจดหมายเมื่อพบของที่หาย เว็บไซต์ของตำรวจโตเกียวก็อธิบายไว้อย่างนั้น การมีจดหมายมาถึงจึงไม่ใช่เรื่องแปลก เราเลยเผลอเชื่อได้ง่าย

สิ่งที่เล็งไว้คือรหัส PIN

พอใช้สมาร์ตโฟนสแกนรหัสสองมิติในหนังสือแจ้ง ก็จะเข้าไปยังเว็บไซต์ปลอมที่ทำเลียนแบบเว็บดำเนินเรื่องของตำรวจโตเกียว แล้วเว็บนั้นจะขอให้กรอกรหัส PIN ของบัตรมายนันเบอร์ หรือส่งภาพใบขับขี่
ผู้ที่รู้เรื่องกลโกงมองว่า เป้าหมายที่แท้จริงอาจเป็นการเอาข้อมูลส่วนตัวที่ขโมยได้ไปใช้หลอกลวงในครั้งต่อไป

สามจุดที่ใช้แยกแยะ

ตำรวจโตเกียวยกจุดที่เป็นไปไม่ได้สำหรับของจริงไว้ดังนี้

• ไม่มีแสตมป์ติดอยู่บนซอง (ซองของจริงจะติดแสตมป์เสมอ)
• เบอร์ติดต่อสอบถามเป็นเบอร์โทรศัพท์มือถือ (ครั้งนี้เป็นเบอร์ที่ขึ้นต้นด้วย 070)
• ให้กรอกรหัส PIN ของบัตรมายนันเบอร์

ส่วนการมีรหัสสองมิตินั้น ของจริงก็อาจมีได้ เพราะฉะนั้นจะตัดสินว่าเป็นของปลอมเพียงเพราะมีรหัสให้สแกนไม่ได้ จุดที่ต้องดูคือแสตมป์ เบอร์โทรศัพท์ และรหัส PIN ทั้งสามอย่างนี้

ขั้นตอนของจริงกลับทำไปคนละทาง

ผมสงสัยขึ้นมา จึงลองดูขั้นตอนของจริงในเว็บไซต์ตำรวจโตเกียวด้วย
คนที่ได้รับหนังสือแจ้งจะกรอกแบบคำขอให้จัดส่ง แล้วส่งทางไปรษณีย์ไปพร้อมสำเนาเอกสารยืนยันตัวตน จากนั้นของที่หายจะส่งตามมาโดยให้ผู้รับจ่ายค่าจัดส่ง
ที่น่าสนใจคือ ถ้าใช้สำเนาบัตรมายนันเบอร์ยืนยันตัวตน เขากลับให้ปิดส่วนที่เป็นเลขประจำตัวและรหัสสองมิติเอาไว้ ของจริงให้ปิดหมายเลข ส่วนของปลอมให้พิมพ์รหัส PIN ลงไป ทิศทางตรงกันข้ามเลย

ไม่ว่าจะจำได้ว่าเคยทำของหายหรือไม่ ทางที่ปลอดภัยคืออย่าใช้เบอร์โทรศัพท์หรือรหัสที่เขียนอยู่ในจดหมาย แต่ให้ไปปรึกษาสถานีตำรวจใกล้บ้าน ในญี่ปุ่น ถ้าเป็นเรื่องที่ไม่เร่งด่วน ยังมีสายปรึกษาตำรวจ “#9110” ด้วย
แม้แต่คนที่เริ่มระวังการหลอกลวงทางโทรศัพท์ พอเป็นกระดาษส่งมา ก็มักเผลอมองว่าเป็นเอกสารราชการ ก่อนเปิดซอง ลองดูตรงแสตมป์สักครั้ง ผมว่าแค่นี้ก็ช่วยกันไว้ได้มากแล้ว

อ่านต้นฉบับจากอาซะคัง โนะ สึซึกิ