เรื่องเล่าจากญี่ปุ่น · ครอบครัวและการดูแล
ไม่มีใครพูดใส่เราสักหน่อย แต่กลับรู้สึกเหมือนได้ยินเสียงว่า “ถ้าพ่อแม่ทำมากกว่านี้ อะไร ๆ ก็คงเปลี่ยนไปแล้วหรือเปล่า” ครอบครัวที่เคยผ่านช่วงที่ลูกอยู่บ้านเป็นเวลานาน อาจคุ้นกับเสียงนี้
ในเอกสารที่กลุ่มโอซาก้าของสมาพันธ์กลุ่มครอบครัวฮิคิโคโมริทั่วประเทศ KHJ ยื่นต่อที่ประชุมของรัฐบาล มีคำพูดของคุณแม่คนหนึ่งที่มาพบกลุ่มครอบครัวอยู่ด้วย ไม่ใช่ว่ามีใครพูด ที่จริงไม่มีใครพูดเลยด้วยซ้ำ “แต่ก็ยังได้ยินค่ะ” เสียงที่ว่า เป็นเพราะเธอเลี้ยงลูกมาไม่ดีนั่นแหละ
“การตัดสินใจของพ่อแม่” ในละคร
ละครช่วงดึกวันเสาร์ทางเครือข่ายฟูจิทีวีเรื่อง Saisei no Uzume เล่าเรื่องของอุซุเมะ อดีตนักแสดงที่เก็บตัวอยู่บ้านพ่อแม่เป็นเวลา 12 ปีตั้งแต่อายุ 28 ปี รับบทโดยอายาโกะ อิโมโตะ เธอถูกคนรับจ้างสารพัดงานพาออกมา แล้วค่อย ๆ เริ่มทำงานนอกบ้าน ในเรื่องมีพ่อที่เฝ้ามองอยู่เงียบ ๆ กับแม่ที่ตัดสินใจขอความช่วยเหลือจากบุคคลที่สาม
อุชิโอะ โยชิดะ นักวิจารณ์โทรทัศน์ เขียนถึงละครเรื่องนี้ในคอลัมน์นิตยสารรายสัปดาห์ว่า “ถึงอย่างไร การตัดสินใจของพ่อแม่ก็มีความสำคัญมาก” เราคิดว่าในฐานะการตีความละคร ก็มองอย่างนั้นได้เหมือนกัน เพียงแต่สำหรับครอบครัวที่มีลูกเก็บตัวอยู่บ้าน ประโยคนี้อาจมาถึงใจอย่างหนักอยู่สักหน่อย
ในช่องความคิดเห็นของคอลัมน์นั้น ความเห็นที่ว่า เก็บตัวอยู่บ้านได้ก็เพราะครอบครัวมีฐานะพอ ก็มีคนเห็นด้วยมากเช่นกัน บางทีสายตาที่มองครอบครัวอาจไม่ได้ต่างไป แม้อยู่นอกละคร
ขอเสริมว่า ฮิคิโคโมริ หรือการเก็บตัวถอนตัวจากสังคม เป็นคนละเรื่องกับความพิการ แต่ก็มีครอบครัวที่เรื่องนี้เกิดขึ้นซ้อนกับความพิการหรือความเจ็บป่วยของลูก และถูกมองด้วยสายตาคล้าย ๆ กัน
จุดเริ่มต้นเกิดขึ้นหลังเป็นผู้ใหญ่แล้ว
มีเรื่องหนึ่งที่ถ้ารู้ไว้ อาจช่วยให้คลายเกร็งลงได้บ้าง จาก “การสำรวจทัศนคติและการใช้ชีวิตของเด็กและเยาวชน” ของสำนักคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น ในปีงบประมาณเรวะ 4 หรือ ค.ศ. 2022 ในกลุ่มคนอายุ 40–64 ปีที่อยู่ในภาวะฮิคิโคโมริ ราว 70% เริ่มอยู่ในภาวะนี้ครั้งแรกเมื่ออายุ 40 ปีขึ้นไป เหตุที่เป็นจุดเริ่มต้นมีทั้งการออกจากงาน การระบาดของโควิด-19 และความเจ็บป่วย ส่วนกลุ่มอายุ 15–39 ปี ก็มีราว 60% ที่เริ่มอยู่ในภาวะฮิคิโคโมริเมื่ออายุ 20 ปีขึ้นไป ตามข้อมูลสรุปของ “Hikikomori VOICE STATION” กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่น
นั่นหมายความว่า เรื่องนี้อธิบายด้วยการเลี้ยงลูกเพียงอย่างเดียวไม่ได้
การที่พ่อแม่มีชีวิตชีวาอยู่ได้
ในงานที่กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการญี่ปุ่นจัดที่โอคายามะเมื่อเดือนตุลาคม คนที่เคยอยู่ในภาวะฮิคิโคโมริเล่าว่า พอแม่กลับมามีชีวิตชีวา ก็ทำให้ตัวเองรู้สึกว่าเราจะกลับมามีชีวิตชีวาด้วยก็ได้ ตามรายงานของหนังสือพิมพ์โอคายามะเคไซ เอกสารของ KHJ ก็มีประโยคที่เล่าว่า เมื่อมาร่วมกลุ่มครอบครัว จึงได้ตระหนักว่า “พ่อแม่ก็ใช้ชีวิตของตัวเองอย่างมีชีวิตชีวาได้เหมือนกัน”
ก่อนจะคิดว่าควรทำอะไรหรือไม่ ลองพักจากการโทษตัวเองสักหน่อย แม้ดูเหมือนเป็นทางอ้อม แต่นั่นก็อาจเป็นทางหนึ่งเหมือนกัน
ในหนึ่งวัน ช่วงไหนที่คุณอยู่ได้โดยไม่โทษตัวเองบ้าง
ใส่ความเห็น